Villa Palagonia

In 1985 vindt in Basel een gesprek plaats tussen vier vooraanstaande kunstenaars van dat moment: Joseph Beuys, Jannis Kounellis, Enzo Cucchi en Anselm Kiefer (Ein Gespräch, Una discussione). Hun thema is: de ondergang van de kunst, van haar waarheid en diepte; en de vraag die beantwoord moet worden: hoe krijgt de kunst opnieuw identiteit, een geloofwaardigheid, en liefst opnieuw een sociale dimensie en een historische missie.

Dit verlangen naar herstel van de kunst is precies even oud als de kunst zelf. In de 18de eeuw kan men 'de kunst' alleen inzetten door tegelijkertijd haar tegenstander in het spel te brengen. De barok. Met de bedoeling die tegenstander onschadelijk te maken (wat een grove miskenning is van haar listen). (Frank Reijnders, Metamorfose van de barok, Palagonia lezing 2, Vlaardingen 1991)

De vragen hoe de kunst weer haar plaats te geven binnen de samenleving en wat is vandaag de dag haar schaduw, (wat is de hedendaagse barok), vormen het motief, de motor, van de huidige discussie binnen de beeldende kunst

Deze discussie over beeldende kunst wordt internationaal en nationaal gevoerd, zoals o.a. blijkt uit symposia en publicaties zoals Grootstedelijke reflecties en Kunst in crisis.

Vlaardingen levert met projecten als "De Strip" en "De Hoogstraatmakers" een praktische bijdrage aan de ontwikkeling van het gedachtegoed binnen deze discussie.

Na een aantal projecten die de positie van de beeldende kunst en de actuele ontwikkeling van de beeldende kunst tot onderwerp hadden, zoals, 'Het Buizengat', 'Leentjebuur', 'Mareado' en vooral het project 'Het geheugen theater' vond Stichting Palagonia dit een goed moment om de draad van de lezingencyclus Villa Palagonia weer op te nemen en daarmee een inhoudelijke impuls te geven aan de op dit moment gevoerde discussie.

De eerdere lezingen in de cyclus Villa Palagonia vonden plaats rond het thema, 'Dood waar is uw prikkel', over de positie van de dood in de beeldende kunst. Deelnemers daaraan waren: Joke Hermsen, Maurice Nio, Wim Nijenhuis, Frank Reijnders, Peter Schat, Agnes Schreiner, Kees Vollemans, Gijs Wallis de Vries en Samuel Ijseling.

Over het twintigste  eeuwste lichaam: Arjen Mulder.

Over de actuele ontwikkelingen in de beeldende kunst en de politiek: Hans Rikken.

De hertog van Palagonia

De hertog van Palagonia, een Spaanse edelman, mismaakt en misvormt, had in de omstreken van Palermo een villa naar zijn evenbeeld gebouwd, bevolkt door gnomen, omsloten door convekse spiegels, opdat het mooiste meisje van Sicilië dat hij gehuwd had, slechts een afstotelijk beeld van zichzelf kon hebben en er vanwege hun sterke gelijkenis in beruste hem lief te hebben.

Of vergewiste hij zich van zijn macht door een wereld van wellustige vormen uit te denken (de lelijkheid is wellustig), waarin de schoonheid zich, door de uitdaging of uit zwakte, zal laten verstrikken, omdat de perfectie in wezen ondraaglijk is

Daarin schuilt misschien het geheim van elke verleiding: ze houdt de schoonheid een vervormende spiegel voor waarin ze eindelijk wordt bevrijdt van haar perfektie. In het algemeen houdt ze de ander een vreemde spiegel voor waarin ze eindelijk wordt bevrijd van zijn wezen, zijn vrijheid, zijn beeld, zijn gelijkenis - alle dingen die hem heimelijk bezwaren. God zelf wordt verleid door de Duivel.