Synopsis ‘Thuis’

De vorige aflevering van Thuis:

Waarom moet Frits bij zijn baas komen… en koopt Yolande zo dikwijls parfum? Wat heeft vader gestemd en waarom moet moeder zo huilen. Heeft Ellen trouwplannen met Mo en wat bespreekt zij met Rachid? Hoe het afloopt gaan we allemaal zien in deze dubbele aflevering van THUIS. 

Opdracht:

De auteur krijgt van Het Vlaardings Museum opdracht  een moderne versie te schrijven  van een toneelstuk, zoals de Rederijkers dat  vanaf de vijftiende eeuw speelden. Onder andere in Vlaardingen vond een Landjuweel plaats, een wedstrijd tussen de kamers van de Rederijkers in de gewesten van Holland. De voorstelling maakt deel uit van een project in het museum over de Rederijkers. De opdrachtgever wenst een moderne versie van een spel uit die tijd. Thema is: ‘Wat goed is voor het land.’ Het toneelspel moet een brede laag van de bevolking aanspreken, niet elitair en vooral geschikt voor jongeren zijn.

Rederijkers:

De rederijkerskamers zijn in het begin van de vijftiende eeuw in Vlaanderen onder Franse invloed uit kerkelijke of geestelijke broederschappen ontstaan. Deze gezelschappen legden zich toe op het schrijven van poëzie en toneelstukken. Ze beoefenden naast lyrische poëzie, onder invloed van hun oorsprong, de godsdienstig-dramatische. In het begin van de vijftiende eeuw heetten de leden "gesellen van der kercke" of "gesellen van der conste", maar ook werden ze aangeduid met de naam van speellieden en kerkelijke koorzangers: "gesellen van den spele". Eerst in het midden van de vijftiende eeuw kwamen de namen "retrosijn", "rhetoricien" en "cameren van rhetorike" in zwang. 

Aan het eind van de vijftiende eeuw drongen uit Vlaanderen en Brabant ongeveer tegelijkertijd twee stromingen de noordelijke gewesten binnen: de conste van rhetoriken, die aanhang verwierf onder de gegoede burgerij, en het humanisme, dat de geestelijkheid en over het algemeen de intellectuelen opwekte en aanspoorde tot wetenschappelijke en letterkundige prestaties. De eerste groep bediende zich van de volkstaal, voor een belangrijk deel met Franse woorden doorspekt; de voertaal van het humanisme echter was het Latijn. Van enig contact tussen de stromingen bleek, althans vóór de zeventiende eeuw niets: elk van de richtingen volgde haar eigen weg en wierf haar eigen aanhangers.

Hoewel er ook in het Noorden al rederijkerskamers bestonden, sloot hun literatuur toch eerder aan bij de veertiende-eeuwse literatuur uit het Zuiden, zoals blijkt uit Der Minnen Loep van de Hollander Dirc Potter.

Na de val van Antwerpen in 1585 werden er in de Noordelijke Nederlanden nog verscheidene kamers opgericht door Vlaamse uitgewekenen. Deze latere kamers ontstonden vaak alleen met het doel zich toe te leggen op toneel- en dichtkunst.

Hun landjuwelen, wedstrijden tussen kamers uit vele gewesten, groeiden uit tot feestelijkheden die dagen en soms zelfs weken duurden. De literaire kwaliteit van hun werken liet daarentegen nogal wat te wensen over. Daarvoor waren de rederijkers veel te gefixeerd op de techniek van het dichten. Toch ontstonden er in hun kringen twee meesterwerken, het allegorische toneelstuk Den Spyechel der Salicheyt van Elkerlyc en het mirakelspel Mariken van Nieumeghen.

Keuze

De auteur kiest voor een spel in zo’n twaalf scènes. Snelle teksten in filmische bedrijven. Een kruising tussen een filmisch drama en een soap. De auteur wil het stuk dicht bij huis houden om het publiek een spiegel voor te houden. Een spel dat zich af zou kunnen spelen bij de buren of de familie, maar nooit in het eigen gezin. In het stuk komen maatschappelijke thema’s als homofilie, discriminatie, de politieke strijd tussen links en rechts, zelfdestructie, ziekten en  de angst voor een pandemie voor. Alles samengebundeld in een gezin van vijf personen. Duur van het stuk tussen anderhalf en twee uur. Het gezin als hoeksteen der samenleving, dat is goed voor het land.

Personages: 

Vader (54)

Man van Joop den Uijl en 1 mei. Dictator voor zijn vrouw maar heeft zijn kinderen niet meer in de hand. De moderne opvoeding die hij hanteerde werkt averechts; de kinderen zijn de baas in huis. Al jaren in de WAO door een zwakke rug. Haat Balkenende en Zalm. Weet wat goed is voor het land maar zijn ideologie is verleden tijd. Hij is verworden tot een slaaf van de televisie.

Moeder (52)

Ze heeft het te ver laten komen. Is de sloof van haar man en kinderen. Intelligent maar dienstbaar. Als haar verteld wordt dat ze borstkanker heeft gaat de knop om. Ze beseft dat haar leven bijna voorbij is en gaat de strijd aan. Ze teistert de dagelijkse gang met haar rebellie. Ze gooit haar kont tegen de krib; wordt een moederrambo.

Frits (25)

Oudste zoon. Man van Zalm en Balkende. Hypotheekverkoper. Saab en Hugo Boss. Mooie reclamevrouwen. Frits wil het… maar is eenzaam. Geen vrouwen.  Krijgt hiervoor de hoon van zijn vader en zussen. Heeft het niet zo op met allochtonen. Ontslagen omdat hij beticht wordt van het stelen van geld uit de kas van de bank.

Ellen: (23)

Jongste dochter.Verwend nest. Verkoopster in een schoenenzaak. Houdt onvoorwaardelijk van haar Marokkaanse vriendje Mo. Roddelt en konkelt. Meisje van kleding en disco’s. Lijkt dom maar is gehaaid en gewiekst. Drijft vooral een wig tussen vader en Frits. Ze haat beiden.

Yolande (21)

Oudste dochter. Lesbienne. Student geschiedenis. De enige die moeder niet als sloof behandelt. Zij helpt moeder in het gevecht met vader en de kanker. Hevig verliefd op Patricia, de verkoopster uit de parfumeriezaak. Gewoon een lief meisje, lijkt ze.

Scène 1.

We leren het gezin kennen. De eerste problemen zijn er al in de eerste scène. Het stuk opent met een ruzie tussen vader en Frits over de politiek. Ellen vertelt dat haar vriendje Mo is opgepakt na een vechtpartij met een Antilliaan. Ook wordt in de beginfase duidelijk dat moeder door Frits, Ellen en vader gekleineerd wordt.

In het vooroorlogse zuiden van de VS werd de blues gezien als muziek van de duivel. Bluesmuzikanten waren agenten van Satan, die zonden predikten en er een verdorven levensstijl op nahielden. Zij hadden hun ziel op het ‘duivelse kruispunt’ verkocht aan Satan, in ruil voor ongekend muzikaal talent. Direct na hun leven vol drank, vrouwen, gokken en geweld zouden deze muzikanten met de ‘Black Diamond Train’ afdalen naar de hel om eeuwig te branden in het vagevuur. In een muzikaal programma van 45 minuten wordt een reis gemaakt naar het duistere hart van de blues. Door middel van oorspronkelijk beeldmateriaal, geluidsopnamen en live muziek wordt de toeschouwer meegenomen naar het beruchte kruispunt, waar de vier hoofdrolspelers, de predikant, de duivel, de blanke bluesfanaat en de zwarte bluesmuzikant elkaar tegenkomen. Zij vertegenwoordigen met muziek en monologen vier uiteenlopende visies op de blues. Maar is hun relatie met de blues wel zo extreem verschillend, of is hier meer aan de hand? Een confrontatie lijkt onvermijdelijk, waarbij oude geheimen eindelijk worden ontsluierd.

Spel: Joep Pelt
Regie: Hans Rikken

De voorstelling vond plaats in de voormalige RK-Kapel op Begraafplaats Emaus.  

De Laatste Socialist  

Na een korte, hevige tournee door West-Vlaanderen keert ‘De laatste Socialist’ terug naar de basis: het natuurvriendentheater Roth in Vlaardingen. In België verdreef hij inmiddels de socialistische voorman Steve Stevaert. Met de staart tussen zijn benen vertrok ‘Steve Stunt’ naar Belgisch Limburg om daar zijn zakken te vullen als gouverneur. In Vlaardingen gaat de nieuwe partij ‘De Rode Genezing’ elf zetels winnen, dat is zeker en vast. Wie gaat de rode held deze maal verslaan? Is het burgemeester Tjerk Bruinsma, Anny Attema, Ben van der Velde, Jack Tsang, Martin Kappers… en moeten de liberalen en christen-democraten niet oppassen voor de man die de haringstad een nieuwe internationale schenkt!

Nog éénmaal ‘De rood slaat niet dood on tour.’ Na afloop gaat de nieuwe partij alle wethoudersposten voor zich opeisen.

Kiest lijst 100 voor een nieuwe toekomst.

En dan is er ook nog dat meisje…

Cast:
Spel: Ger van Veen
Regie: Hans Rikken
Teksten: Ger van Veen
Techniek: Yvonne Drop, Erik van Velzen

Paard en Huisvrouw.  

HUISVROUW
Een vrouw in een nieuwbouwwijk heeft het wachten op haar man (om exact half zes) tot een kunst verheven. In gezelschap van Braun
de Blender en Etna de Afzuigkap, omringd door de volledige inhoud van de Blokkercatalogus, heeft deze vrouw haar leven op orde gebracht, totdat Rita van de felicitatiedienst haar leven in de war schopt. Plots komen er spectaculaire dromen in de vrouw op, waarin de presentator van een integere talkshow de hoofdrol speelt.

foto: Jan Oomen

Yvonne Drop in Huisvrouw

Salome Aussen

Titel:                              Paard.

Tekst:                            Esther Gerritsen

Spel:                              Salome Aussen

Regie:                            Hans Rikken 

foto: Jan Oomen

Salomé Aussen in het paard

Hier springt en danst een actrice die mij vanaf haar allereerste zin volledig in de ban heeft. Met grote overtuigingskracht in een speelstijl goed volgehouden tot het einde, probeert ze mij wijs te maken dat ze oud is.

Ik geloof haar niet, want met ieder woord, iedere beweging, iedere blik overtuigt ze mij  van haar vitaliteit en passie voor het leven. Haar benen dansen, haar staart wipt daarbij op en neer en ze slobbert luidruchtig uit haar drinkbak. Ze kan het niet ontkennen, ook al zou ze dat wel willen, ik weet het zeker: Ze is een prachtig veulen met een glimmende neus. Bravo Salomé!! Prachtig gespeeld en een uitstekende tekstbehandeling. (RdH) 

Salome Aussen wil met “Paard’ een tekst van Ester Gerritse duidelijk haar anders zijn benadrukken.

Ze is al bezig als het publiek binnen komt. Met een eigentijdse dans opent ze haar monoloog. Ze vult de hele ruimte met haar gedreven energie. Ze heeft een duidelijk stem gebruik en aandacht voor haar publiek. Het is heerlijk om naar haar te luisteren en te kijken.

Soms is ze iets te overduidelijk en tegen het eind lijkt het alsof ze even de draad kwijt raakt of komt het door dat de energie naar het lezen van het boek gaat? Maar haar vertellers kracht en haar sympathieke uitstraling winnen het.

Salome Aussen is een vrolijke sympathieke speelster die duidelijk talent heeft

Met humor geregisseerd door Hans Rikken. (EJ)